Home Sud-huquq “Korrupsiyasiz hayot sari”

“Korrupsiyasiz hayot sari”

0

Soʻnggi yillarda mamlakatimizda korrupsiyaning oldini olish va unga qarshi kurashish, davlat va jamiyat qurilishining barcha sohalarida korrupsiogen omillarga chek qoʻyishga qaratilgan keng koʻlamli islohotlar izchil amalga oshirilmoqda.
Davlat organlari zimmasidagi vazifa va funksiyalarni bajarishda yuzaga keladigan korrupsiyaga oid xavf-xatarlarni baholash tizimini takomillashtirish hamda davlat xizmatiga halollik standartlarini joriy etish boʻyicha ishlar amalga oshirilmoqda.
Mamlakatda byurokratik toʻsiqlarni bartaraf etish va “yashirin iqtisodiyot”ni qisqartirish choralari koʻrilmoqda hamda “Korrupsiyasiz soha” loyihalari amalga oshirilmoqda. Korrupsiyaga karshi murosasiz munosabatni shakllantirishda har birimiz masʼulmiz.
Korrupsiya termini odatda mansabdor shaxslar tomonidan unga berilgan mansab vakolatlari va huquqlardan oʻzlarining shaxsiy manfaatlarini koʻzlab qonunchilik va ahloq qoidalariga zid ravishda foydalanishini anglatadi.
Bugungi kunda yurtimizda korrupsiyaga qarshi kurashishda uning tag-tomiri bilan yoʻqotish borasida salmoqli ishlari olib borilmoqda, birgina oʻtgan 2021-yilda ushbu ishlar natijasi oʻlaroq yurtimizda 2000 ortiq mansabdor shaxslar korrupsiyada aloqadorligi natijasida belgilangan tartibda javobgarlikka tortilganligi buning yaqqol dalilidir.
2003-yil 9-dekabrda Meksikaning Merida shahrida korrupsiyaga qarshi kurashishda davlatlar oʻrtasidagi aloqalarni yanada kuchaytirish maqsadida konferensiya tashkil etilib, ushbu konferensiya davomida 100 dan ortiq davlat tomonidan Korrupsiyaga qarshi haqaro konvensiya si imzolandi. Ushbu konvensiyaning qabul qilinishi va kuchga kirish (2003-yil 31-oktyabr) dunyo mamlakatlarining korrupsiyaga qarshi kurashdagi hamkorligini yangi pogʻonaga koʻtarganligini aytib oʻtdi.
Konvensiyada korrupsiyaning rivojlanishi uyushgan jinoyatchilik, terrorizm va boshqa jamiyat uchun xavfli boʻlgan salbiy omillarga qarshi kurashga ulkan toʻsiq boʻlishi mumkinligiga alohida urgʻu berilgan.
Taʼkidlab oʻtish lozimki, yurtimizda ushbu illatga qarshi jiddiy kurash olib borilmoqda. Mamlakatimizda korrupsiyaga qarshi kurashish sohasida 40 dan ortiq normativ-huquqiy hujjatlar, jumladan, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining
2022-yil 12-yanvardagi “Korrupsiyaga qarshi kurashish ishlarining samaradorligini reyting baholash tizimini joriy etish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” PQ-81-son, 2021-yil 7-dekabrdagi “Oʻzbekiston Respublikasi Korrupsiyaga qarshi kurashish agentligi faoliyatini yanada takomillashtirish boʻyicha qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida”,
PQ-34-son, 2021-yil 22-oktyabrdagi “Normativ-huquqiy hujjatlar va ularning loyihalarini korrupsiyaga qarshi ekspertizadan oʻtkazishni yanada takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” PQ-5263-son qarorlari, 2020-yil 29-iyundagi “Oʻzbekiston Respublikasida korrupsiyaga qarshi kurashish tizimini takomillashtirish boʻyicha qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida”, 2019-yil 27-maydagi “Oʻzbekiston Respublikasida korrupsiyaga qarshi kurashish tizimini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” PF-5729-son Farmonlari hamda 2017-yil 3-yanvarda qabul qilingan “Korrupsiyaga qarshi kurashish toʻgʻrisida”gi Qonuni kabilar qabul qilindi.

Ayniqsa, 2019-yil 27-may kuni Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Oʻzbekiston Respublikasida korrupsiyaga qarshi kurashish tizimini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi PF-5729-son Farmoni qabul qilinganligi korrupsiyaga qarshi aniq belgilangan tadbirlarning amalga oshirilishiga, bu borada samarali mexanizm yaratish uchun masʼul idoralarga yoʻnaltirilgan vazifalarni belgilab berdi.

Shuningdek, 2020-yil 29-iyunda qabul qilingan Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Oʻzbekiston Respublikasida korrupsiyaga qarshi kurashish tizimini takomillashtirish boʻyicha qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida”gi PF-6013-son Farmoning qabul qilinganligi korrupsiyaga qarshi kurashish sohasida tub burilish yasadi. Farmonga asosan Oʻzbekiston Respublikasi Korrupsiyaga qarshi kurashish agentligi tashkil etilishi belgilandi. Agentlik korrupsiyaning oldini olish va unga qarshi kurashish sohasida davlat siyosatini shakllantirish va amalga oshirish, davlat organlari, ommaviy axborot vositalari, fuqarolik jamiyati institutlari va boshqa nodavlat sektor vakillarining birgalikdagi samarali faoliyatini taʼminlash, shuningdek, mazkur sohadagi xalqaro hamkorlik uchun masʼul boʻlgan maxsus vakolatli davlat organi hisoblanishi, oʻz faoliyatini qonuniylik, xolislik, hisobdorlik, ochiqlik va shaffoflik prinsiplari asosida boshqa davlat organlari, tashkilotlar va ularning mansabdor shaxslaridan mustaqil ravishda amalga oshiradi, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentiga boʻysunadi va Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalari oldida hisobdorligi belgilandi.

Shuningdek, 2017-yil 3-yanvarda qabul qilingan “Korrupsiyaga qarshi kurashish toʻgʻrisida”gi Qonun yurtimizda ushbu illatga qarshi kurashni yangi bosqichga koʻtardi.

Ushbu qonunda korrupsiyaga qarshi kurashish faqatgina davlat organlarining emas balki, fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari, nodavlat notijorat tashkilotlari va fuqarolar hamda ommaviy axborot vositalarining ham bevosita vazifasi ekanligi alohida qayd etib oʻtildi.

Bu illatni aholining huquqiy ongi va huquqiy madaniyatini yuksaltirish, jamiyatda korrupsiyaga nisbatan murosasiz munosabatni shakllantirish boʻyicha zarur chora-tadbirlar koʻrish, shu jumladan korrupsiyaga qarshi kurashish masalalariga doir tushuntirish ishlarini amalga oshirish, huquqiy tarbiya va taʼlimni, ilmiy-amaliy tadbirlarni tashkil etish, oʻquv-uslubiy va ilmiy adabiyotlarni ishlab chiqish kabi vositalardan faol foydalanish lozim boʻladi.

Umid Murodovich Saydaxmedov
Toshkent viloyat sudining iqtisodiy ishlar boʻyicha sudyasi,
yu.f.f.d. (PhD), dotsent

Previous articleOʻzbek bokschilari “Stranja” musobaqasida umumjamoa hisobida birinchi boʻlishdi
Next articleYon qoʻshnisi joni hisobiga qarzini uzgan qotil

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here